Zorgen deze oordopjes voor een revolutie bij liveconcerten?

Recent en ander nieuws uit de muziekwereld
Gebruikersavatar
Kilroy
Site Admin
Berichten: 14335
Lid geworden op: 15 sep 2012, 18:26
Locatie: Gent, België
Contacteer:

Zorgen deze oordopjes voor een revolutie bij liveconcerten?

Bericht door Kilroy » 14 jun 2019, 05:59

Perfect geluid bij een liveconcert, onafhankelijk van de akoestiek in zaal of stadion. Het klinkt als een droom, maar een Brits bedrijf zegt het met ‘Peex’ voor elkaar te hebben. ‘Hearing is believing’, stelt bedenker Graham Tull. Verslaggever Alexander van Eenennaam van deze krant testte het uit bij Elton John in de Ziggo Dome.

Afbeelding

Ik moet het nog zien. En vooral horen. Met scepsis schud ik Graham Tull de hand. Een op-en-top Brit, wiens vliegtuig uit Londen eerder op de dag vlak voor de landing op Schiphol werd getroffen door de bliksem. ,,We werden een beetje heen en weer geschud, a bumpy flight.’’

Tull is in Amsterdam voor de wereldprimeur van zijn nieuwe geluidssysteem Peex (Perfect experience), dat voor de concertbezoeker bestaat uit niet meer dan een kleine ontvanger en twee oordopjes. Hiermee kan ik straks de Farewell Yellow Brick Road Tour van Elton John op een ‘unieke manier’ beleven, belooft hij me.

Tull is ontspannen, bereid alle vragen te beantwoorden. Waarom is Elton John de eerste artiest die meewerkt met Peex? Omdat een kennis van Tull al jaren werkt met de zanger en Tull zo toegang kon krijgen. Toegang is één, Sir Elton zover krijgen dat hij samen met zijn echtgenoot aandelen neemt in wat hij zelf betitelt als ‘een revolutionaire verandering in de concertbeleving’ is iets anders. ,,We hebben het hem een paar jaar geleden laten horen in Las Vegas, gelukkig raakte hij overtuigd.’’

Afbeelding

Dat ben ik nog niet. In een volle Ziggo Dome met loeihard geluid gaan twee oordopjes het verschil maken? Dopjes die, zo heeft Tull me verteld, de oren niet eens afsluiten van alle omgevingsgeluiden? Met een glimlach begeleidt hij me naar de zaal, waar een handvol zenders aan het plafond ‘mijn’ signaal gaan doorgeven. ,,Vergeet straks ook niet even rond te lopen, dan kun je horen dat het niet uitmaakt waar je zit of staat.’’

Met knopjes schuiven

Voorlopig zit ik. Rij 9, stoel 35. Behoorlijk vooraan en recht voor het podium, doorgaans niet de slechtste positie. De zaallichten doven, het publiek juicht. De spots gaan aan, Elton John zit achter zijn vleugel. De eerste tonen van Bennie and the Jets. Ik hoor nog niets bijzonders.

De ontvanger om mijn nek valt nauwelijks op, maar de dopjes in mijn oren wel. Om mij heen gebruikt niemand het setje, aan het eind van de avond hoor ik dat er bij de primeur, een zogeheten soft launch, zonder al te veel tamtam – ongeveer 200 stuks zijn gebruikt. In een zaal met 17.000 plaatsen. Ik rommel in de app op mijn telefoon wat met de vijf schuiven waarmee ik ‘mijn’ geluid kan regelen. Vocal, guitar, keys, bass en drums zijn de keuzes.

Wanneer ik de knopjes omhoog schuif, hoor ik opeens verschil. Wat ik hoor bevalt me, het geluid wordt niet verstoord door wat dan ook. Nog tijdens het eerste nummer doe ik de oortjes even uit – een neiging die ik tijdens het gehele concert met regelmaat niet kan onderdrukken. Het is geen verbetering, ik doe de dopjes meteen weer terug.

Afbeelding

Elton John is inmiddels een aantal nummers verder. Tiny Dancer, Philadelphia Freedom. Ergens in mij zegt iets dat het zometeen wel mis móet gaan met het geluid, maar ik ben vooralsnog onder de indruk. Het schuiven met de afzonderlijke niveaus (je kunt de bas naar voren halen of juist wat wegdrukken ten faveure van de toetsen of gitaren) laat ik vrij snel achterwege. Mijn favoriete instellingen – voorrang voor zang/piano, gitaar en orgel boven bas en drums – zijn prima zo. De meerwaarde van het mixen is beperkt, ik verbaas me vooral over het totale geluidsbeeld.

Elke keer als ik de dopjes uitdoe, hoor ik onmiddellijk waarom ik dat beter achterwege kan laten. Hoewel de akoestiek in Ziggo Dome goed is, krijg ik er zonder dopjes een ongewenste galm bij. Het geluid is niet vervormd, maar ‘zweeft’ wel in de grote ruimte met de bijeffecten van dien. De muziek is op slag verder weg. Met de dopjes in voelt de muziek dichtbij, alsof de band speciaal voor jou staat te spelen. En elk foutje hoor je, wat dat betreft vergt het moed van de artiest om in te stemmen met dit systeem.

Halverwege het optreden ben ik om. Ik blijf mezelf testen – schuifjes aanpassen, dopjes uit en weer in – maar het verandert niets aan mijn oordeel. Een half uur voor het einde verlaat ik mijn stoel en wandel naar het einde van de zaal, zo ver mogelijk van het podium. Het geluid reist mee en blijft stabiel, ook als ik even later terugloop. Het concert eindig ik staand, vlak voor het podium. Luisterend naar de laatste nummers bedenk ik wat een oplossing dit zou kunnen bieden voor bijvoorbeeld de Johan Cruijff Arena, in mijn ervaring elke keer een akoestisch drama.

Het concert is afgelopen, ik zoek Tull op en overhandig hem mijn set, waarvan hij er inmiddels enkele tienduizenden heeft laten vervaardigen. Zijn glimlach is er nog altijd. ,,Ik zei het toch?’’

Afbeelding

Hoe werkt het?

De bezoeker downloadt de speciale app op zijn smartphone, meldt zich in de concerthal bij de Peex-balie en krijgt tegen de huurprijs van 10 euro een zendertje met twee oordopjes. Via bluetooth wordt de ontvanger aan de telefoon gekoppeld. Zodra het optreden begint, klinkt het digitale geluid van het podium via de dopjes.

Dat geluidssignaal komt van de vijf tot tien zenders aan het zaalplafond. In Ziggo Dome blijven deze zenders permanent hangen, de Nederlandse zaal is de eerste ter wereld die het systeem omarmt. In andere concertzalen (vooralsnog alleen bij de huidige tour van Elton John) hangen de Peex-zenders er alleen voor de duur van het concert.

Met deze apparatuur en met toestemming van de artiest kunnen de persoonlijke sets worden ingeschakeld. ,,Wij hebben alleen de digitale ‘output’ van de artiest nodig’’, verklaart Graham Tull, de bedenker en ontwikkelaar van Peex. ,,Ik was er van overtuigd dat de concertbeleving beter kon, dat je niet afhankelijk hoefde te zijn van je plaats in de hal. Ik herinner me een concert van Iron Maiden waarbij ik aan de zijkant stond, precies in de lijn van de basgolven. Het klonk vreselijk en bovendien was ik binnen een kwartier vrijwel doof.’’

De ‘output’ van het podium komt via 128 digitale kanalen, die door een Peex-technicus zijn gebundeld in vijf ‘schuiven’ waarmee je tijdens het concert voortdurend op je eigen telefoon de volumes kunt finetunen. Iets meer zang en minder bas? De gitaren naar voren, de drums naar achteren? Het kan allemaal. Wie zich niet bezig wil houden met de smartphone, laat zijn of haar favoriete instelling tijdens de rest van het concert ongemoeid.

De ontvanger, die nauwelijks iets weegt, vangt niet alleen het digitale signaal op. Een piepklein microfoontje registreert ook het geluid zoals dat in de zaal tot je komt. Razendsnelle software filtert, herkent (Tull: ‘noem het een digitale vingerafdruk van de muziek’) en synchroniseert beide geluiden, waardoor er geen storende bijeffecten te horen zijn.

Het systeem werkt met de snelheid van het licht, waardoor je in grote stadions geen last meer hebt van vertraging tussen beeld (de grote videoschermen) en geluid. De oordopjes die standaard worden meegeleverd (eigen dopjes meebrengen mag ook) sluiten het gehoor niet helemaal af, waardoor het mogelijk blijft tussen de nummers te communiceren met je buurman. Ook het geluid van het publiek komt zo nog steeds binnen, een vereiste om de live-ervaring authentiek te houden. Voordeel van het systeem is dat de geluidsbeleving op elke plek in de hal of het stadion hetzelfde is. Het kan ook worden gebruikt bij optredens in de open lucht, mits de zenders goed kunnen worden gepositioneerd.

Wie het wil testen: maandag is Peex opnieuw te gebruiken bij het optreden van Elton John in de Ziggo Dome.


AD.nl 13-06-2019

Plaats reactie

Terug naar “Nederlandstalige Nieuwsberichten”